Jan van de Horst, coördinator

Zo ondertekende hij in 1998 een stukje ter gelegenheid van het 25-jarige bestaan van de stichting De Jonge Onderzoekers Eindhoven, kortweg DJOE genoemd. Bij deze stichting heeft Jan zich gedurende meer dan 35 jaar ingezet voor de begeleiding van in techniek geïnteresseerde jongeren. "Jeugd", zoals hij zelf vaak zei.

Ik wil hier in het kort een beeld proberen te schetsen van wat Jan voor deze jeugd en dus voor de stichting betekend heeft. Het beeld is zeker onvolledig maar geeft denk ik een goede indruk.

Zijn formele aanstelling bij DJOE als begeleider scheikunde dateert van oktober 1975. Een van de leden uit die tijd herinnert zich dat Jan een enthousiaste begeleider was, altijd klaar om onorthodoxe experimenten te proberen. Dit strekte zich ook uit tot buiten de scheikunde en heeft hij altijd gehouden: toen één van de leden in de jaren '90 beweerde dat je een auto ook vanuit z'n 4e versnelling kan laten optrekken zei Jan: "Nou, dan proberen we dat toch". Hij zette zijn donkerblauwe Renault 9 stil, schakelde in de 4e versnelling en probeerde op te trekken. En warempel, dat lukte, niettegenstaande de sterke brandlucht in en vermoedelijk ook rond de auto!

Uit de eerste jaren van mijn eigen tijd als lid van DJOE herinner ik me Jan niet zo goed: hij zat toen bij scheikunde en dat lag en ligt vrij ver van mijn eigen interesses in computers en software. Op een gegeven moment begon Jan zich daar echter ook voor te interesseren en vanaf toen deed hij een deel van de begeleiding van onze toenmalige projectgroep. Als enthousiaste jeugdeling mocht je dan aan die oude meneer (ik was 17, hij was 39!) ingewikkelde termen als "harde schijf" en "werkgeheugen" gaan uitleggen. Dat uitleggen is volgens mij toch goed gelukt want Jan is altijd erg actief gebleven in de computers. Ook videocamera's werden altijd uitvoerig door hem getest.

In 1992 vond bij DJOE een grootse reorganisatie plaats wegens gemeentebezuinigingen. Op verzoek van het bestuur nam Jan de rol van coördinator op zich. Hij nam daarmee een functie op zich die door Niek Schenkeveld vele jaren op grootse wijze was ingevuld, maar moest het wel met veel minder uren doen.

Als coördinator kwam Jan goed uit de verf. Zijn tomeloze enthousiasme hielp ook hier. Hij begon met een aantal oudere leden waaronder ikzelf als assistent aan te stellen. Als "assi" kreeg je onder andere sleutels van de kasten met gereedschap en onderdelen, wat door ons als grote eer werd gezien. Het typeerde zijn vertrouwen in "zijn jeugd".

Een groot deel van die toenmalige jeugd is inmiddels uitgevlogen. Sommigen zijn vandaag hier maar anderen konden niet aanwezig zijn; sommigen wonen in Nieuw-Zeeland, Amerika, Australie. De meesten werken nog steeds in de techniek en doen het daar goed.

Ik heb enkele reacties van deze mensen samengevat: De functie van coördinator DJOE is Jan altijd blijven vervullen; zijn laatste vergadering met het bestuur is nog maar net iets meer dan een maand geleden. Ook in deze vergaderingen kwamen zijn enthousiasme en doe-gerichtheid sterk tot uiting. Hij walste vaak dwars door de formele agenda heen maar alle relevante zaken kwamen aan bod en waar nodig kwamen dingen snel in orde. Zaken die hij minder relevant vond zoals het exacte aantal maandelijkse bezoeken van leden bleven dan vaak wel liggen, ondanks herhaald aandringen van het bestuur, zij het met de nodige humor. Maar contacten hebben en maken was zijn kunst.

Toen Jan acht jaar geleden de diagnose leukemie voor zijn kiezen kreeg heeft hij enige tijd zijn DJOE activiteiten op en laag pitje moeten zetten en later zelfs staken. Man en macht werden bijgezet maar het was zonder hem niet hetzelfde. Na de ziekte onder controle te hebben gekregen kwam Jan echter onverminderd enthousiast terug en was het alsof hij nooit was weggeweest.

In 2004 schreef Jan dat DJOE zich gelukkig mocht prijzen met veel van de toenmalige oud-leden. Toewijding, enthousiasme en volharding waren typerend en hij vond dat die kwaliteiten in de jongere generatie vaak wat minder tot uiting kwamen. Achteruit redenerend is het dus niet meer dan logisch dat Jan deze kwaliteiten zelf in overmatige dosis bezat, gecombineerd met een sterke drive om ze over te dragen. En dat lukte hem ook vaak; kort daarna wist hij mij te ronselen om in het bestuur van de stichting te komen.

Hij cijferde zichzelf ook altijd weg. Kerstpakketten vond hij maar onzin, voor zichzelf dan, want anderen gunde hij ze van harte. Als het over zijn coördinator werk ging was hij er snel bij om alle lof naar de (overige) begeleiders en vrijwilligers te wuiven. Een feestje ter gelegenheid van zijn 25-jarige DJOE jubileum wilde hij slechts na aandringen aanvaarden.

Jan is er niet meer, zichzelf wegcijferen kan hij vandaag niet. Rest ons om namens alle leden, oud-leden, begeleiders en vrijwilligers en het bestuur van de stichting De Jonge Onderzoekers van harte te zeggen:

Dankjewel, Jan!

Zonder jou waren velen van ons niet gekomen waar we nu zijn.

Voorgelezen bij de crematie van Jan, 2 maart 2011